มาตรฐาน IFRS S1 และ IFRS S2 ซึ่งพัฒนาโดย International Sustainability Standards Board (ISSB) มุ่งให้ผู้ใช้รายงานทางการเงินได้รับข้อมูลความเสี่ยงและโอกาสด้านความยั่งยืนของกิจการ

• IFRS S1 วางข้อกำหนดทั่วไปสำหรับการเปิดเผยข้อมูลทางการเงินที่เกี่ยวข้องกับความยั่งยืน
• IFRS S2 มุ่งเน้นด้านสภาพภูมิอากาศ ครอบคลุมการกำกับดูแล กลยุทธ์ การบริหารความเสี่ยง ตัวชี้วัดและเป้าหมาย
• การนำไปใช้เป็นข้อบังคับขึ้นอยู่กับกรอบกำกับดูแลของแต่ละประเทศและประเภทกิจการ

สหภาพยุโรปกำหนดการรายงานความยั่งยืนผ่าน Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) และการตรวจสอบสถานะด้านความยั่งยืนผ่าน Corporate Sustainability Due Diligence Directive (CSDDD หรือ CS3D)

• การปรับปรุงกฎหมายที่สภาสหภาพยุโรปเห็นชอบขั้นสุดท้ายในเดือนกุมภาพันธ์ 2569 ลดขอบเขตบริษัทที่ต้องรายงานตาม CSRD
• ผู้ประกอบการไทยต้องแยกการอยู่ในขอบเขตกฎหมายโดยตรงออกจากการได้รับคำขอข้อมูลจากคู่ค้า
• บริษัทผู้ซื้อยังอาจต้องการข้อมูล จึงควรตรวจสอบวัตถุประสงค์ ขอบเขต และหลักฐานที่ลูกค้าต้องการ

CSDDD หรือ CS3D กำหนดกรอบการตรวจสอบและจัดการผลกระทบด้านสิทธิมนุษยชนและสิ่งแวดล้อมสำหรับกิจการที่อยู่ในขอบเขต และได้รับการปรับปรุงในปี 2569 ผู้ประกอบการไทยอาจได้รับผลผ่านการขอข้อมูล การประเมินคู่ค้า หรือเงื่อนไขในสัญญาจัดซื้อ

EUDR กำหนดให้สินค้าโภคภัณฑ์ ได้แก่ โค ไม้ โกโก้ ถั่วเหลือง ปาล์มน้ำมัน กาแฟ และยาง ต้องมีข้อมูลยืนยันการปลอดจากการตัดไม้ทำลายป่าและความถูกต้องตามกฎหมาย ระบบตรวจสอบย้อนกลับจึงควรเชื่อมพื้นที่ผลิตกับรุ่นการผลิต

กฎระเบียบนี้กำหนดหน้าที่ตรวจสอบสถานะสำหรับผู้นำเข้าแร่หรือโลหะดีบุก แทนทาลัม ทังสเตน และทองคำในสหภาพยุโรป เพื่อจัดการความเสี่ยงด้านความขัดแย้งและการละเมิดสิทธิมนุษยชน ผู้ผลิตและผู้ขายจึงอาจต้องจัดทำข้อมูลแหล่งที่มาตามคำขอของลูกค้า

กฎระเบียบแบตเตอรี่ของสหภาพยุโรปกำหนดให้ผู้ประกอบการในขอบเขตจัดทำนโยบายและกระบวนการตรวจสอบสถานะการจัดหาวัตถุดิบ โดยหน้าที่ด้าน Battery Due Diligence เลื่อนการเริ่มใช้เป็นวันที่ 18 สิงหาคม 2570 ผู้จัดหาวัตถุดิบและชิ้นส่วนควรประสานกับลูกค้าเรื่องข้อมูลที่ต้องใช้

ESPR เป็นกรอบพัฒนาข้อกำหนดด้านความยั่งยืนของผลิตภัณฑ์ รวมถึง DPP ซึ่งเป็นระบบข้อมูลผลิตภัณฑ์ดิจิทัล หน้าที่ขึ้นอยู่กับข้อกำหนดเฉพาะกลุ่มผลิตภัณฑ์ จึงไม่ใช่สินค้าทุกประเภทที่ต้องจัดทำ DPP ทันที ผู้ประกอบการควรเตรียมข้อมูลให้ตรวจสอบและแลกเปลี่ยนได้

PPWR หรือ Regulation (EU) 2025/40 กำหนดกรอบจัดการบรรจุภัณฑ์ตลอดวัฏจักรชีวิต ทั้งการออกแบบ การใช้ซ้ำ และการรีไซเคิล เริ่มใช้โดยทั่วไปตั้งแต่วันที่ 12 สิงหาคม 2569 กระทบทั้งผู้ผลิตบรรจุภัณฑ์และกิจการที่ใช้บรรจุภัณฑ์กับสินค้าที่เข้าสู่ตลาดสหภาพยุโรป

หมวด 1 รับรองสิทธิในการเข้าถึงข้อมูลและแสดงความคิดเห็นต่อแผน หมวด 2 กำหนดกรอบเป้าหมายของประเทศ หมวด 3 วางกลไกคณะกรรมการนโยบายการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศแห่งชาติ และหมวด 5 กำหนดการจัดทำและทบทวนแผนแม่บท

• การรับฟังความคิดเห็นเป็นช่องทางให้ภาคอุตสาหกรรมเสนอข้อมูลต้นทุน ความพร้อม และข้อจำกัด
• เป้าหมายระดับประเทศไม่ได้หมายความว่าทุกกิจการต้องลดการปล่อยในสัดส่วนเดียวกัน

หมวด 4 เสนอให้จัดตั้งกองทุนภูมิอากาศ โดยมีรายได้จากระบบซื้อขายสิทธิในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก กลไกการปรับราคาคาร์บอนข้ามพรมแดน ค่าธรรมเนียมคาร์บอนเครดิต และเงินอุดหนุน เพื่อนำกลับไปสนับสนุนการดำเนินงานด้านสภาพภูมิอากาศ

• ร่างมาตรา 22 รองรับเงินกู้ยืมหรือเงินให้เปล่า รวมถึงแก่นิติบุคคลตามกฎหมายเอกชน
• ใช้สนับสนุนการจัดทำข้อมูล การลดก๊าซเรือนกระจก การปรับตัว และการวิจัยพัฒนาเทคโนโลยี
• โครงการที่ขอรับเงินต้องมีข้อมูลฐาน ผลที่คาดว่าจะได้รับ งบประมาณ และวิธีติดตามผลชัดเจน

หมวด 6 แบ่งเป็นบัญชีก๊าซเรือนกระจกของประเทศ และรายงานปริมาณการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของนิติบุคคล ซึ่งต้องตรวจวัด รายงาน และทวนสอบ เพื่อรองรับการลดก๊าซเรือนกระจกและระบบซื้อขายสิทธิในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก

• ร่างมาตรา 50 และ 51 กำหนดผู้ที่อาจต้องรายงานข้อมูล เช่น ผู้ประกอบกิจการพลังงานและโรงงาน โดยลดความซ้ำซ้อนกับกฎหมายอื่น
• กิจการในขอบเขตต้องจัดทำข้อมูลการปล่อย แผนตรวจวัด แผนลดการปล่อย และผลการดำเนินงานที่ผ่านการทวนสอบ
• กรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อมว่าจ้าง Creagy ศึกษาระบบ Mandatory Greenhouse Gas Reporting ซึ่งยังเป็นผลเบื้องต้น

ผู้ประกอบการควรจัดระบบข้อมูล กำหนดผู้รับผิดชอบ และเตรียมหลักฐาน โดยประสานงานระหว่างฝ่ายผลิต พลังงาน จัดซื้อ บัญชี และสิ่งแวดล้อม พร้อมยึดข้อกำหนดที่ประกาศใช้จริง

หมวด 7 กำหนดให้จัดทำแผนปฏิบัติการลดก๊าซเรือนกระจกของประเทศ ซึ่งระบุเป้าหมายรายสาขา มาตรการ งบประมาณ และระบบติดตามผล โดยภายใต้ NDC 3.0 มีมาตรการหลักใน 4 สาขา และกิจการหนึ่งอาจเกี่ยวข้องหลายสาขาพร้อมกัน

• สาขาพลังงานและขนส่ง: เพิ่มประสิทธิภาพเครื่องจักร ใช้พลังงานหมุนเวียน เปลี่ยนเชื้อเพลิง และปรับปรุงโลจิสติกส์
• สาขากระบวนการทางอุตสาหกรรมและการใช้ผลิตภัณฑ์ (IPPU): ปรับวัตถุดิบ กระบวนการผลิต และสารที่ใช้
• สาขาของเสีย: ลดและคัดแยกของเสีย ปรับปรุงระบบบำบัด และนำก๊าซมีเทนมาใช้เป็นพลังงาน
• สาขาเกษตร: เกี่ยวข้องผ่านห่วงโซ่วัตถุดิบของอุตสาหกรรมอาหารและเกษตรแปรรูป

หมวด 8 วางกรอบระบบซื้อขายสิทธิในการปล่อยก๊าซเรือนกระจก (Emissions Trading System: ETS) ครอบคลุมแผนจัดสรรสิทธิ นิติบุคคลควบคุม การจัดสรรแบบให้เปล่าหรือประมูล การรายงาน การคืนสิทธิ และการซื้อขาย

• มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ศึกษาแนวทางออกแบบระบบ โดยได้รับการสนับสนุนจาก GIZ ร่วมกับกรมการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและสิ่งแวดล้อม
• ผลการศึกษายังเป็นข้อเสนอเบื้องต้น ต้องนำไปประกอบแผนจัดสรรสิทธิและกฎหมายลำดับรองต่อไป

หมวด 9 เสนอกลไกปรับราคาคาร์บอนสำหรับสินค้านำเข้าที่กำหนด เพื่อจัดการการรั่วไหลของคาร์บอน โดยเชื่อมโยงกับการจัดสรรสิทธิภายใต้ ETS ของไทย

• ผู้นำเข้าต้องขึ้นทะเบียน รายงานและทวนสอบการปล่อย และชำระราคาใบรับรองการปรับราคาคาร์บอน
• ขอลดหย่อนได้จากราคาคาร์บอนที่ชำระจริงในประเทศผู้ผลิต
• ผู้ใช้วัตถุดิบนำเข้าควรประเมินต้นทุนที่อาจส่งผ่านมายังราคาจัดซื้อ

หมวด 10 กำหนดให้ผู้ประกอบอุตสาหกรรมหรือผู้นำเข้าสินค้าตามพิกัดเสียภาษีคาร์บอนตามปริมาณสินค้าและอัตราในกฎกระทรวง ซึ่งต้องไม่เกินอัตราในบัญชีท้ายร่าง ผลกระทบมีทั้งโดยตรงต่อผู้ผลิตหรือผู้นำเข้า และทางอ้อมต่อกิจการที่ใช้สินค้านั้นเป็นเชื้อเพลิงหรือวัตถุดิบ

หมวด 11 วางกรอบการรับรอง การซื้อขาย และการใช้คาร์บอนเครดิตทั้งในประเทศและระหว่างประเทศ โดยการใช้ระหว่างประเทศเชื่อมโยงกับการอนุญาต ค่าธรรมเนียม และการปรับข้อมูลบัญชีของประเทศเพื่อหลีกเลี่ยงการนับซ้ำ

• ผู้พัฒนาโครงการควรกำหนดให้ชัดว่าใครเป็นเจ้าของเครดิตและมีสิทธิใช้หรือขาย
• ผู้ซื้อต้องตรวจสอบคุณสมบัติของเครดิต โดยเฉพาะเมื่อใช้ใน ETS หรือเพื่อวัตถุประสงค์ระหว่างประเทศ

หมวด 12 วางกรอบข้อมูล การประเมินความเสี่ยง และแผนการปรับตัว ผู้ประกอบการสามารถนำมาประเมินความเสี่ยงของโรงงานและคู่ค้า และจัดทำแผนความต่อเนื่องทางธุรกิจ เช่น การสำรองน้ำ การป้องกันน้ำท่วม และการกระจายแหล่งวัตถุดิบ

หมวด 13 วางกรอบมาตรฐานกลางสำหรับจำแนกกิจกรรมทางเศรษฐกิจ หรือ Taxonomy เพื่อให้ภาครัฐ ภาคธุรกิจ และภาคการเงินมีเกณฑ์อ้างอิงร่วมกันในการประเมินกิจกรรม วางแผนการเปลี่ยนผ่าน และจัดสรรเงินทุน

หมวด 14 กำหนดค่าปรับเป็นพินัยสำหรับการฝ่าฝืนหน้าที่ เช่น การไม่รายงานหรือรายงานข้อมูลเท็จ และการไม่คืนสิทธิ โดยกรรมการ ผู้จัดการ หรือผู้รับผิดชอบอาจต้องรับผิดเมื่อเป็นเหตุให้นิติบุคคลกระทำความผิด

• ร่างกำหนดให้จัดทำกฎลำดับรองเรื่องรายงานการปล่อยของนิติบุคคลภายในหนึ่งปีหลังพระราชบัญญัติใช้บังคับ
• ร่างเสนอยกเว้นการชำระราคาใบรับรองการปรับราคาคาร์บอนในสองปีแรกของกลไก
• ต้องแยกวันที่กฎหมายใช้บังคับ วันที่เริ่มรายงาน และวันที่เริ่มมีภาระชำระเงิน