CFO คือบัญชีการปล่อยและการดูดกลับก๊าซเรือนกระจกระดับองค์กร ตามกรอบ ISO 14064-1 และ GHG Protocol Corporate Accounting and Reporting Standard โดยการขอรับรองในประเทศไทยต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของ อบก.

• ครอบคลุมการปล่อยโดยตรง การปล่อยทางอ้อมจากพลังงานที่ซื้อมา และการปล่อยทางอ้อมอื่น
• เป็นข้อมูลฐานสำหรับกำหนดเป้าหมาย ประเมินมาตรการ และติดตามผลรายปี
• ช่วยตอบความต้องการข้อมูลของบริษัทผู้ซื้อใน Green Supply Chain

CFP ประเมินการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของผลิตภัณฑ์ตลอดวัฏจักรชีวิต ตาม ISO 14067 และหลัก Life Cycle Assessment (LCA) ตาม ISO 14040 และ ISO 14044 โดยการขอรับรองในประเทศไทยต้องเป็นไปตามข้อกำหนดของ อบก.

• ระบุได้ว่าการปล่อยส่วนใหญ่มาจากวัตถุดิบ พลังงาน กระบวนการผลิต หรือการขนส่ง
• เป็นจุดเริ่มต้นของการพัฒนาผลิตภัณฑ์ ก่อนต่อยอดสู่การรับรองฉลากและข้อกำหนดของตลาด

การประเมินระดับโครงการวัดผลการลดหรือการดูดกลับก๊าซเรือนกระจกจากกิจกรรมเฉพาะ ตามกรอบ ISO 14064-2 ส่วนการขอรับคาร์บอนเครดิตต้องเป็นไปตามมาตรฐานของระบบเครดิตที่เลือกใช้

• มาตรฐานเครดิต: Standard T-VER และ Premium T-VER ของ อบก. Verified Carbon Standard (VCS) ของ Verra และ Gold Standard
• CFO หรือ CFP ช่วยเตรียมข้อมูลต้นทาง แต่ไม่ได้ทำให้เกิดคาร์บอนเครดิตโดยอัตโนมัติ
• SMEs ควรพิจารณาการรวมกลุ่มโครงการและใช้ผู้พัฒนาโครงการ โดยตกลงสิทธิในเครดิตและการแบ่งผลประโยชน์ตั้งแต่ต้น

เครื่องหมายและฉลากคาร์บอนใช้สื่อสารผลการดำเนินงานที่ผ่านการรับรอง โดยควรเริ่มจาก CFP เพื่อทราบสถานะของผลิตภัณฑ์ แล้วจึงต่อยอดสู่ CFR หรือ CE-CFP ตามความเหมาะสม

• เครื่องหมายคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร และฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์
• ฉลากลดคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์ (Carbon Footprint Reduction: CFR)
• ฉลากคาร์บอนฟุตพริ้นท์ของผลิตภัณฑ์เศรษฐกิจหมุนเวียน (CE-CFP)

สำหรับตลาดที่ต้องการข้อมูลมากกว่าการปล่อยก๊าซเรือนกระจก ควรเลือกฉลากให้ตรงกับผลิตภัณฑ์และตลาด โดยเทียบต้นทุนกับโอกาสทางธุรกิจ

• Environmental Product Declaration (EPD) ตาม ISO 14025 ต่อยอดจากฐานข้อมูล CFP
• ฉลากเขียว ซึ่งเป็นฉลากสิ่งแวดล้อมประเภทที่ 1 ตาม ISO 14024
• ฉลากประสิทธิภาพพลังงาน เช่น ฉลากประหยัดไฟฟ้าและฉลากประสิทธิภาพสูง

การลดผลกระทบสิ่งแวดล้อมของผลิตภัณฑ์ต้องอาศัยระบบภายในที่ปรับปรุงการดำเนินงานได้ต่อเนื่อง โดยเลือกมาตรฐานตามวัตถุประสงค์ของกิจการ บางรายการขอรับรองได้ บางรายการเป็นแนวทางหรือวิธีประเมิน

• ISO 14001 และ ISO 14005: ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม
• ISO 50001: การจัดการพลังงาน และ ISO 59004: เศรษฐกิจหมุนเวียน
• ISO 14051: Material Flow Cost Accounting (MFCA) และ ISO 14046: วอเตอร์ฟุตพริ้นท์
• ISO 20400: การจัดซื้ออย่างยั่งยืน

ข้อมูล CFO และ CFP นำมาจัดทำแผนการเปลี่ยนผ่าน (Transition Plan) ซึ่งเชื่อมแหล่งปล่อยสำคัญกับมาตรการ เทคโนโลยี ระยะเวลา เงินลงทุน และผลการลดที่คาดการณ์

• กิจการที่พร้อมอาจใช้กรอบ Science Based Targets initiative (SBTi) หรือ Net Zero Pathway ของ อบก.
• Thailand Taxonomy เป็นเกณฑ์อ้างอิงร่วมของกิจการและผู้ให้เงินทุนในการประเมินกิจกรรม

การจัดซื้อสีเขียว (Green Procurement) ทำให้ข้อมูลและการรับรองของผลิตภัณฑ์ถูกใช้คัดเลือกสินค้าและผู้ส่งมอบของภาครัฐและบริษัทขนาดใหญ่ โดยมี Thai Green Directory เป็นฐานข้อมูลสินค้าและบริการที่เป็นมิตรกับสิ่งแวดล้อม

การสนับสนุนด้านเทคนิค (Technical Assistance) ครอบคลุมตั้งแต่การจัดทำ CFO/CFP การเลือกฉลาก จนถึงการเตรียมโครงการลงทุน (Project Preparation) ให้พร้อมหารือกับสถาบันการเงิน โดยมีหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น อบก. สวทช. ITAP NIA และ สสว.

การเลือกเครื่องมือทางการเงินต้องสัมพันธ์กับวัตถุประสงค์การใช้เงิน ระยะคืนทุน และความพร้อมของกิจการ โดยข้อมูล CFO/CFP ต้องประกอบกับข้อมูลทางธุรกิจและการเงินของโครงการ

• สินเชื่อเพื่อการลงทุนและสินเชื่อสีเขียว Transition Finance และ Sustainability-linked Finance
• การเช่าเครื่องจักรหรืออุปกรณ์ และรูปแบบ ESCO สำหรับโครงการประหยัดพลังงาน
• Project Finance ตราสารหนี้สีเขียว และตราสารหนี้ที่เชื่อมกับความยั่งยืน
• Supply Chain Finance สำหรับเงินทุนหมุนเวียนของผู้ส่งมอบ

การค้ำประกันสินเชื่อ ซึ่งรายงานกล่าวถึงบทบาทของ บสย. ช่วย SMEs ที่มีข้อจำกัดด้านหลักประกันเข้าถึงเงินทุน ส่วน Blended Finance ใช้เงินทุนจากหลายแหล่งร่วมกันเพื่อลดความเสี่ยงและดึงเงินทุนเชิงพาณิชย์เข้ามามีส่วนร่วม

เงินสนับสนุน เงินอุดหนุน และสิทธิประโยชน์ทางภาษีช่วยลดภาระต้นทุนของผู้ประกอบการ และสำหรับ SMEs ควรครอบคลุมขั้นเตรียมความพร้อม เช่น คาร์บอนฟุตพริ้นท์ ฉลากสิ่งแวดล้อม และแผนการเปลี่ยนผ่าน

• กองทุนเพื่อส่งเสริมการอนุรักษ์พลังงาน และกองทุนสิ่งแวดล้อม
• กลไกสนับสนุนการวิจัยและนวัตกรรม และมาตรการส่งเสริมการลงทุนของ BOI

บริษัทขนาดใหญ่หรือผู้ซื้อหลัก (Anchor Company) ช่วยยกระดับผู้ส่งมอบ ผ่านข้อกำหนดด้านข้อมูล การถ่ายทอดองค์ความรู้ และการร่วมพัฒนามาตรการลดก๊าซเรือนกระจกกับ SMEs

• การจัดซื้อสีเขียวและความร่วมมือทางการค้าระยะยาวจูงใจให้ SMEs ลงทุนปรับปรุงกิจการ
• Supply Chain Finance ใช้คำสั่งซื้อ ใบแจ้งหนี้ และประวัติการค้า เสริมสภาพคล่องของผู้ส่งมอบ
• การรวมกลุ่มผู้ประกอบการช่วยแบ่งเบาต้นทุนต่อราย

ความร่วมมือระหว่างประเทศสนับสนุนทั้งองค์ความรู้ เทคโนโลยี การพัฒนาโครงการ และเงินทุน โดยควรเชื่อมกับหน่วยงานในประเทศเพื่อส่งต่อการสนับสนุนจากข้อมูล CFO/CFP ไปสู่โครงการลงทุนและเงินทุน

• แหล่งเงินทุน: กองทุนภูมิอากาศสีเขียว (GCF) กองทุนสิ่งแวดล้อมโลก (GEF) ธนาคารพัฒนาเอเชีย (ADB) และ IFC
• องค์กรความร่วมมือ เช่น GIZ และ UNIDO